Գնաճը շարունակում է ճնշել անապահով խավերին

Հայաստանում 2026 թվականի մարտին գրանցված 12-ամսյա գնաճը կազմել է 4,5%, ինչը 0,2 տոկոսային կետով է գերազանցում փետրվարին գրանցված 4,3% ցուցանիշը։ Այս աճը ոչ միայն շարունակում է գնաճի արագացման միտումը, այլև գտնվում է Կենտրոնական բանկի սահմանած գնաճի թիրախային միջակայքի վերին սահմանից բարձր։

«Լույս» հիմնադրամի վերլուծության համաձայն՝ այս իրավիճակը բնութագրվում է պահանջարկի և առաջարկի կողմից միաժամանակյա ճնշումներով։ Մի կողմից՝ տնտեսության ակտիվացման հետևանքով աճում է ապրանքների և ծառայությունների դիմաց պահանջարկը։ Մյուս կողմից՝ տարածաշրջանային լարվածության պատճառով առաջանում են մատակարարման խնդիրներ, որոնք նույնպես բարձրացնում են գները։

Այս պայմաններում դրամավարկային քաղաքականության պայմանները, մասնավորապես՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, որը պահպանվում է 6,5%-ի մակարդակում, դեռևս չեն խստացվել։

Ամենահոգնեցնողը այն է, որ գնաճի այս ցուցանիշը շոշափելիորեն զգացվում է առավել անապահով խավերի կողմից։ Թեև «վիճակագրական» գնաճը հաշվարկվում է բոլոր ապրանքախմբերի գների միջին ցուցանիշի հիման վրա, իրականում առաջին անհրաժեշտության ապրանքների (բանջարեղեն, մսի, կաթի և այլն) գները թանկանում են ավելի արագ, քան ոչ առաջնային սպառման ապրանքների գները։

Այս իրավիճակը հատկապես ծանր է ընկալվում այն ընտանիքների կողմից, որոնց եկամուտները սահմանափակ են։ Վերջին տարիներին առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գները սրընթաց աճել են, ինչը խորացնում է նրանց տնտեսական անապահովությունը։ Ապրիլի ընթացքում արձանագրված նոր թանկացումները՝ վառելիքի, բանջարեղենի, մսի և այլնի, միայն ընդգծում են այս ցավալի իրողությունը։

Այսպիսով, երկրում տնտեսական աճի պայմաններում, որը հաճախ ներկայացվում է որպես հաջողություն, իրականում ծավալվում է անհավասարություն։ Իշխանություններն ու նրանց կողմնակիցները շարունակում են հարստանալ, մինչդեռ ժողովուրդը, հատկապես անապահով խավերը, գնալով ավելի են աղքատանում։